จิตวิทยาอาชีวะ การฝึกอาชีพสำหรับสังคมผู้สูงอายุ

18 พ.ค.

ชื่อเรื่อง : จิตวิทยาอาชีวะ: การฝึกอาชีพสำหรับสังคมผู้สูงอายุ

ผู้แต่ง : รองศาสตราจารย์ ดร.กฤษมันต์ วัฒนาณรงค์

ผู้จัดพิมพ์ : http://www.thairath.co.th/content/edu/51477 (ไทยรัฐออนไลน์)

ปีที่พิมพ์ : 2552

จำนวนหน้า : 1 หน้า

ISBN : –

 สาระสังเขป :

จิตวิทยาอาชีวะ: การฝึกอาชีพสำหรับสังคมผู้สูงอายุ

การเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ การเตรียมการฝึกอาชีพสำหรับคนสูงอายุ ช่วยในการประกอบอาชีพหรือการมีงานทำ เป็นการใช้ความรู้ความสามารถที่มีอยู่ เพื่อการยังชีพ การสร้างครอบครัว และเป็นการสร้างเกียรติภูมิและคุณค่าให้กับผู้ทำงานและสังคมอีกด้วย

จิตวิทยาอาชีวะคืออะไร

จิตวิทยาอาชีวะ (Vocational Psychology) และจิตวิทยาอาชีพ (Career Psychology) จะเน้นที่ตัวบุคคลเป็นสำคัญ นอกจากนี้ยังมีศาสตร์อื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับจิตวิทยาอาชีวะ เช่น Personal Psychology, Engineering or Human Factors Psychology, Organizational Psychology, Career Counseling และ Vocational Guidance เป็นต้น

จิตวิทยาอาชีวะจึงเป็นจิตวิทยา ประยุกต์ที่ทำการศึกษาพฤติกรรมของบุคคลในด้านความคิดที่มีต่ออาชีพ การเตรียมตัวเพื่อเข้าสู่อาชีพ การเข้าสู่โลกของงาน การเปลี่ยนอาชีพ การยุติการประกอบอาชีพเพื่อเลี้ยงชีวิต และภาวการณ์ทำงานเพื่อสนองความต้องการ ทั้งที่ได้รับค่าตอบแทนและ ไม่ได้รับค่าตอบแทนเป็นค่าจ้าง

       Super ชื่อเต็มว่า Donald E. Super เป็นนักจิตวิทยาที่เขียนหนังสือ และบทความไว้มากเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านจิตวิทยาผู้หนึ่ง เขาได้ตั้งทฤษฎีพัฒนาการทางอาชีพ (Theory of Vocational Development) ในปี 1953 ได้แบ่งระยะพัฒนาการด้านอาชีพไว้ 4 ขั้น ดังนี้

        1. Exploration อายุระหว่าง 15-24 ปี มีพฤติกรรมทางอาชีพในการสำรวจตนเองทดลองทำงานอาจเป็นงานหลังเลิกเรียน (Part-Time)

        2. Establishment อายุระหว่าง 25-44 ปี เริ่มต้นแบบงานและอาชีพที่ตนเองถนัด และเหมาะสมกับตนเอง

        3. Maintenance อายุระหว่าง 45-64 ปี เป็นการค้นพบโลกของงานอย่างแท้จริง เป็นพฤติกรรมที่รักษาความมั่นคงในการทำงานไว้ ไม่ต้องการเปลี่ยนแปลง

        4. Decline อายุระหว่าง 65 ปีขึ้นไป ไม่สนใจในการทำงานหนัก เนื่องจากสุขภาพไม่เอื้ออำนวย อาจแสวงหางาน Part-Time เพื่อใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์

        จิตวิทยาอาชีวะ เป็นการศึกษาถึงพฤติกรรมทางอาชีพของบุคคล เพื่อให้เกิดความเข้าใจและนำมาใช้ในการจัดโปรแกรมการฝึกอาชีพให้กับบุคคลได้ อย่างสอดคล้องกับความต้องการ พฤติกรรมทางอาชีพของบุคคล มีพัฒนาการและเปลี่ยนแปลงไปตามช่วงอายุ แบ่งออกเป็น 4 ระยะ

         1. Preparation Stage (14-24 ปี) เป็นขั้นแสวงหาข้อมูลเกี่ยวกับงานและอาชีพ ตัดสินใจเลือกอาชีพที่ตนเองสนใจ พัฒนาความสามารถของตนเอง เข้ารับการศึกษาหรือฝึกอาชีพ สมัครและเข้าสู่ภาวะของการทำงานหรือเลือกอาชีพอิสระ ผู้เรียนในระยะนี้ยังไม่มีความรู้และประสบการณ์ทางอาชีพมาก่อน จึงเป็นการฝึกอาชีพของผู้เริ่มต้น

         2. Establishment Stage (25-35 ปี) เป็นขั้นวางรากฐานการทำงานในองค์การ พัฒนาความสามารถและมนุษยสัมพันธ์ เรียนรู้ความรับผิดชอบและการบริหาร ศึกษาต่อเพื่อความก้าวหน้า วางแผนเพื่อความก้าวหน้าในอาชีพ หรือ แสวงหาอาชีพอิสระ เป็นการฝึกวิชาชีพให้กับผู้ประกอบอาชีพแล้ว มีทั้งการพัฒนาอาชีพที่เป็นอยู่และการฝึกอาชีพใหม่

         3. Maintenance Stage (35-60 ปี) เป็นขั้นพัฒนาตนเองเพื่อให้คงสภาพของความมั่นคง ปรับตัวเปลี่ยนแปลงให้เข้ากับสภาพแวดล้อม วางแผนการทำงานตามเป้าหมายขององค์การ ต้องการพัฒนาความสามารถในการทำงานทั้งในด้านเทคนิคการทำงาน และความสัมพันธ์ของบุคคลในองค์การ จัดโปรแกรมการฝึกอาชีพให้มีประสิทธิภาพในการประกอบอาชีพสูงสุด

         4. Retirement Stage (หลัง 60 ปี) ในขั้นนี้จะการคิดและต้องตัดสินใจจะทำงานเต็มเวลาหรือครึ่งเวลา แสวงหางานอดิเรก หรืออาชีพอิสระ แสวงหาที่พึ่งตนเองยามชรา เตรียมแผนการสำหรับการมีชีวิตบั้นปลาย การฝึกอาชีพในวัยนี้วิชาชีพที่ศึกษาจะมีเป้าหมาย เพื่อเสริมรายได้หรือเป็นงานอดิเรก ความต้องการของบุคคลที่จะยึดอาชีพอิสระเป็นอาชีพหลักจะลดลง แต่จะมีผู้ต้องการอาชีพอิสระเป็นอาชีพเสริมเพิ่มขึ้นในระยะของ Maintenance Stage และ Retirement Stage

การจัดโปรแกรมวิชาชีพควรยึดให้สอดคล้องกับพฤติกรรมทางอาชีพของบุคคลอายุใน แต่ละช่วงอายุโยเฉพาะกับสังคมผู้สูงอายุที่กำลังจะเกิดขึ้นกับสังคมไทยจึงจะ สามารถสนองความต้องการและความสนใจของบุคคลได้

ผู้เขียนสาระสังเขป : นางสาวตุลระวี  ไชยปัญโญ

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: